Mafia ligt zo’n 120 kilometer ten zuiden van Zanzibar, aan de monding van de Rufiji-delta. Het eiland is kleiner, groener en aanzienlijk rustiger dan zijn beroemde buur. Er zijn geen grote resorts en geen drukke stranden; wel kokospalmen, baobabs en dorpjes waar het leven om de zee draait.
Het Mafia Island Marine Park, opgericht in 1995, is het grootste beschermde zeegebied van de Indische Oceaan. Juist die bescherming heeft de koraaltuinen in uitstekende staat gehouden.
Mafia is een van de weinige plekken ter wereld waar walvishaaien vrijwel het hele seizoen aanwezig zijn in plaats van kort langstrekken. De voedselrijke stroming uit de Rufiji-delta houdt ze in de kustwateren.
Tussen ongeveer oktober en maart kun je met hen meezwemmen, met een piek rond december en januari. Het gebeurt onder begeleiding en met duidelijke regels: niet aanraken, afstand houden en het aantal zwemmers per dier beperkt.
Het rif rond Chole Bay wordt door duikers gerekend tot de beste van Oost-Afrika. Het water is helder, de koraalvelden zijn grotendeels onbeschadigd en de stroming is vaak mild, wat het ook geschikt maakt voor beginners.
Voor walvishaaien is oktober tot en met maart het seizoen, met december en januari als beste maanden. Het water is dan warm en de zee doorgaans kalm.
Duiken kan het hele jaar door, met uitzondering van de zware regens in april en mei, wanneer veel accommodaties sluiten. Juni tot en met september is droog en aangenaam, met goed zicht onder water.
Het aanbod is klein en persoonlijk: een handvol lodges rond Chole Bay, varierend van eenvoudig tot comfortabel, vrijwel allemaal met een eigen duikcentrum. Grote hotelketens ontbreken volledig, en dat is precies de charme.
Mafia is de ideale afsluiter na een safari in het zuiden van Tanzania, bijvoorbeeld na Nyerere (Selous).